trzymać

1. Trzymać kogoś na uwięzi «ograniczać czyjąś swobodę»: (...) komunizm obalił naszą rewolucję, ale rewolucjonistów nie unicestwił. Trzymał ich gdzieś na uwięzi, lecz nie eksterminował. A. Michnik, J. Tischner, J. Żakowski, Między.
2. Trzymać kogoś w karbach, w ryzach, w posłuszeństwie, w rygorze; trzymać kogoś krótko «utrzymywać kogoś w karności, w posłuszeństwie»: Chłopak pragnął z bliska przyjrzeć się groźnej potędze państwa pirackiego, które trzymało w posłuszeństwie i postrachu małe wyspy i porty Morza Śródziemnego. H. Rudnicka, Uczniowie. Na co dzień mama trzymała nas krótko. Mówiła „tak” albo „nie”. Czarne było u mamy na pewno czarne, a białe na pewno białe. TSt 7/2000.
3. Trzymać rękę na pulsie (czegoś) «orientować się doskonale w bieżącej sytuacji, śledzić przebieg czegoś, pilnować czegoś»: Zainteresuj się pracą w agencjach aktorskich. Krąż blisko, trzymaj rękę na pulsie i nie rezygnuj z marzeń. Cosm 10/2000. Wielka burżuazja trzymała rękę na pulsie życia gospodarczego kraju i decydowała o kierunku jego biegu. J. Pajewski, Historia.
4. Trzymać (za kogoś) kciuki «życzyć komuś powodzenia w jakimś przedsięwzięciu, często zaciskając zgięty kciuk w dłoni»: (...) trzymamy kciuki za wszystkich zdających matury, egzaminy wstępne i końcowe. Fil 9/1996.
Ktoś trzyma styl zob. styl 2.
Trzymać coś pod korcem zob. korzec 1.
Trzymać coś pod suknem zob. sukno.
Trzymać czyjąś stronę zob. strona 1.
Trzymać dwie sroki (kilka srok) za ogon zob. sroka 1.
Trzymać fason zob. fason 2.
Trzymać gębę, dziób, mordę, pysk, buzię na kłódkę zob. kłódka 2.
Trzymać język za zębami, na wodzy, na uwięzi zob. język 16.
Trzymać kogoś, coś na muszce zob. muszka.
Trzymać kogoś, coś w garści zob. garść 3.
Trzymać kogoś, coś w odwodzie zob. odwód.
Trzymać kogoś, coś w szachu zob. szach.
Trzymać kogoś, coś żelazną ręką zob. żelazny 1.
Trzymać kogoś na dystans zob. dystans.
Trzymać kogoś pod kloszem zob. klosz.
Trzymać kogoś pod pantoflem zob. pantofel 2.
Trzymać kogoś w kieszeni zob. kieszeń 14.
Trzymać kogoś za głowę, za twarz, za gębę, za łeb, za mordę zob. wziąć 6.
Trzymać kogoś za słowo zob. słowo 25.
Trzymać nerwy na wodzy zob. nerwy 8.
Trzymać pod bronią (ludzi, wojsko itp.) zob. broń 2.
Trzymać w (swoich) rękach, w (swoim) ręku (wszystkie) nici czegoś zob. nić.
Trzymać zakład zob. zakład.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • trzymać — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIIa, trzymaćam, trzymaća, trzymaćają, trzymaćany {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} mając, ściskać coś w dłoni, ustach, dziobie itp., nie puszczać tego : {{/stl 7}}{{stl 10}}Trzymać… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś} {{/stl 8}}jak rzep psiego ogona {{/stl 13}}{{stl 7}} ciągle być przy kimś, nie opuszczać kogoś w żadnych okolicznościach, wytrwale (czasem natrętnie) towarzyszyć komuś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Młodzi oficerowie trzymali… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać w ryzach [w karbach] — {{/stl 13}}{{stl 7}} utrzymywać w karności, posłuchu, dyscyplinie; panować nad kimś, nad czymś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Trzymać w ryzach żołnierzy. Trzymać w karbach swoje emocje. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać gębę [mordę, buzię i syn.] na kłódkę — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} milczeć, nie zdradzać się z czymś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Pamiętaj, że masz trzymać gębę (mordę, buzię) na kłódkę. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać język na uwięzi [na wodzy] — {{/stl 13}}{{stl 7}} starać się nie powiedzieć za dużo, uważać na to, co się mówi : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jeśli nie chcesz mieć nieprzyjemności, lepiej trzymaj język na uwięzi. Naucz się trzymać język na wodzy. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać język za zębami — {{/stl 13}}{{stl 7}} dochowywać tajemnicy, milczeć, nie odzywać się bez potrzeby : {{/stl 7}}{{stl 10}}On potrafi trzymać język za zębami i można mu zaufać. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać na wodzy — {{/stl 13}}{{stl 8}}{coś} {{/stl 8}}{{stl 7}} hamować, opanowywać emocje, nie okazywać na zewnątrz swych odczuć : {{/stl 7}}{{stl 10}}Trzymać na wodzy język, nerwy, uczucia. Z trudem trzymała na wodzy swój temperament. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się maminej spódnicy — {{/stl 13}}{{stl 7}} być nieśmiałym, niesamodzielnym, uzależnionym od matki, być niedojrzałym, zachowywać się jak dziecko : {{/stl 7}}{{stl 10}}Najwyższy czas, żebyś przestał się trzymać maminej spódnicy. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się za kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} być oszczędnym, unikać zbędnych wydatków : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nigdy nie umiała trzymać się za kieszeń. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać [dzierżyć] berło — {{/stl 13}}{{stl 7}} podniośle: rządzić, kierować czymś, być władcą, przewodzić czemuś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jego siostra dzierży berło królowej piękności. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.